​Geen prestaties zonder heldere spelregels en onpartijdige toetsing

Zelfs de opmerkelijke prestaties van Oranje kunnen de aandacht niet afleiden van de parlementaire enquête Woningcorporaties. En van wat ik daar zie gebeuren word ik een stuk minder blij dan van het nieuws uit Brazilië.

 

Zwartepieten

Tot nu toe wordt er zoveel naar andere betrokkenen gewezen, dat straks de enige conclusie kan zijn dat het stelsel van woningcorporaties niet klopt en dat effectief toezicht op de corporaties onmogelijk is. Dat geldt voor het interne toezicht, de raden van commissarissen of van toezicht, en voor het externe toezicht door het ministerie en het Centraal Fonds Volkshuisvesting. De sectorinstituten, WSW en Aedes, hebben de ontsporingen evenmin kunnen voorkomen.

 

Snelle Novelle

Minister Blok wacht het rapport van de enquêtecommissie niet eens af. Hij wil geen tijd verliezen en brengt zijn herzieningswet, de zogenaamde Novelle, nu al naar de Tweede Kamer. Ik reken erop dat de Kamer zich bij de behandeling afvraagt of deze Novelle echt een einde zal maken aan de opgetekende misstanden in de corporatiesector. En ik verwacht dat de Kamer concludeert dat het met de plannen van Blok niet gaat lukken. Ik zal uitleggen waarom ik dat denk.

 

Toetsingskader voor prestaties ontbreekt

Laatst bezocht ik een informatiebijeenkomst van de Inspectie Leefomgeving en Transport. Sinds 1 januari 2014 is de dienst Toezicht Corporaties van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) daaraan toegevoegd. De inspectie definieert haar stijl van toezicht houden als risicogericht, proactief en on-site, waar op zichzelf niet veel mis mee is. Ze onderscheidt vier toezichtsvelden, te weten rechtmatigheid, governance, integriteit en prestaties. Onder prestaties vallen de volkshuisvestelijke resultaten die corporaties leveren in termen van betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van wonen. Mijn zorg zit hem in het feit dat de inspectie erkent dat er geen toetsingskader is voor het toezichtsveld prestaties. En dat dit er in de voorzienbare toekomst ook niet gaat komen. Ook niet met de invoering van de Novelle.

 

Resultaat niet gedefinieerd

Wat de prestaties van de woningcorporaties zouden moeten zijn, is dus nergens vastgelegd. En ik ben ervan overtuigd dat veel van de ontsporingen in de sector het gevolg zijn van het ontbreken van zo’n kader. We hebben nog steeds geen duidelijke visie op wat, onder welke omstandigheden, verantwoorde bedrijfskosten zijn. Daardoor is het onmogelijk om ondoelmatige bedrijfsvoering en zonnekoninggedrag te onderscheiden van relevante inspanningen door corporaties en bestuurders om kwetsbare burgers zo zelfstandig mogelijk te laten wonen. Ook kunnen interne en externe toezichthouders zich geen oordeel vormen over het niveau van stichtingskosten en de daaruit voortvloeiende onrendabele toppen van nieuwbouwprojecten, waardoor megalomane prestigeprojecten of zelfs fraudes niet, of veel te laat, worden opgemerkt. Wat er ook uit de parlementaire enquête gaat komen, de Novelle van Blok gaat het niet oplossen!


 

Vernieuwende activiteiten

Waarop gaat het toezicht van de inspectie zich dan wel richten? Op de naleving van steeds meer regels. Op rechtmatigheid en niet op doelmatigheid. Met als gevolg dat vernieuwende activiteiten, gericht op het creëren van maatschappelijke meerwaarde, achterwege zullen blijven. Ik weet dat dit een grote zorg is bij de overblijvende beleidsafdeling binnen BZK. Maar zij is niet bij machte om daar binnen het kader van de Novelle iets aan te doen.
 
Als u zich afvraagt hoe het anders kan, nodig ik u graag uit te reageren op mijn eerdere blogs. Ik blijf de ontwikkelingen voor u volgen, desnoods tijdens de finale in Rio.

comments powered by Disqus

Marc Eggermont

Marc Eggermont is ruim 12 jaar algemeen directeur van Woonbedrijf geweest. In deze periode schreef hij regelmatig blogs over de woningmarkt.

close